कच्चे तेल प्रति बॅरल $१०० पार!

इराण युद्धापासून तेलाच्या किमतीत ४० टक्क्यांची वाढ; पेट्रोल, डिझेलच्या वाढत्या दरांचा सर्वसामान्यांना फटका

लोकार्थ न्यूजडेस्क :

मध्य पूर्वेतील तीव्र राजकीय आणि लष्करी तणावाच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीने प्रति बॅरल  १०० डॉलर्सचा टप्पा गाठला आहे. इराणमध्ये युद्ध सुरू झाल्यापासून तेलाचे दर जवळपास ४० टक्क्यांनी वाढले असून, यामुळे जगभरात पेट्रोल, डिझेल आणि इतर इंधनांचे भाव मोठ्या प्रमाणावर भडकले आहेत.

युद्ध लांबल्याने पुरवठ्यावर परिणाम

गेल्या सात महिन्यांपासून सुरू असलेले हे युद्ध आणखी किती काळ चालेल, याबाबत गुंतवणूकदारांमध्ये प्रचंड चिंता आहे. युद्धाच्या वाढत्या प्रभावामुळे जागतिक तेल वाहतुकीचा मोठा भाग विस्कळीत झाला आहे. जागतिक बेंचमार्क समजल्या जाणाऱ्या ‘ब्रेंट क्रूड’चा (Brent crude) दर गुरुवारी प्रति बॅरल $१०० च्या पार गेला, तर अमेरिकन बेंचमार्क ‘वेस्ट टेक्सास इंटरमीडिएट’चा (WTI) दर ४१ टक्क्यांनी वाढून $९५ प्रति बॅरलवर पोहोचला आहे.

इंधनाचे दर उच्चांकी पातळीवर

कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे पेट्रोल आणि डिझेलचे दर गगनाला भिडले आहेत. अमेरिकेत पेट्रोलचा सरासरी दर $४ प्रति गॅलनच्या पार गेला आहे, तर डिझेलच्या दराने गेल्या चार वर्षांतील सर्व रेकॉर्ड मोडत $६ प्रति गॅलनचा नवा उच्चांक गाठला आहे. युद्धाच्या सुरुवातीपासून डिझेलच्या दरात ५५ टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली आहे. बँक ऑफ अमेरिका (Bank of America) च्या विश्लेषकांच्या मते, या संघर्षाचा सर्वाधिक फटका थेट कच्च्या तेलापेक्षा पेट्रोलियम उत्पादनांना बसला आहे.

महागाईचा भडका उडण्याची शक्यता

इंधनाचे भाव वाढल्याने वाहतूक, शेती आणि दैनंदिन प्रवास महाग झाला असून, यामुळे व्यावसायिक आणि सामान्य नागरिक होरपळून निघत आहेत. यामुळे महागाईचा आलेख आणखी वर जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

होर्मुझची सामुद्रधुनी आणि लाल समुद्रातील वाहतूक ठप्प

अमेरिका आणि इस्रायलने फेब्रुवारीच्या अखेरीस इराणवर केलेल्या हल्ल्यांनंतर पारसच्या आखातातून (Persian Gulf) होणारी तेल निर्यात घटली आहे. इराणने ‘होर्मुझच्या सामुद्रधुनी’तील (Strait of Hormuz) जहाजांची वाहतूक रोखल्याने मोठा तुटवडा निर्माण झाला आहे. या जलमार्गावरून जगातील एकूण तेलाच्या एक पंचमांश (१/५) भागाची वाहतूक होते. सध्या अमेरिकन नौदल या भागातून जहाजांना संरक्षण देत तेल वाहतूक सुरू ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे.

दुसरीकडे, यमनमधील इराणी पाठबळ असलेल्या हुथी (Houthi) बंडखोरांनी लाल समुद्रातील तेलवाहू जहाजांवर हल्ले तीव्र केले आहेत. सौदी अरेबियाने यावर तीव्र चिंता व्यक्त केली असून हुथींच्या हल्ल्यांमुळे ऊर्जा प्रकल्पांमधील कामकाज तात्पुरते ठप्प झाल्याचे सौदीच्या ऊर्जा मंत्रालयाने सांगितले आहे.

भविष्यात तेलाचा दर $१५० वर जाण्याचा धोका

बँक ऑफ अमेरिकाच्या अहवालानुसार, पुरवठ्यातील घट आणि युद्धाची अनिश्चितता यामुळे नजीकच्या काळात तेलाचे दर चढेच राहतील. जर युद्धबंदीचा करार झाला तर दरांमध्ये वेगाने घसरण होऊ शकते. मात्र, हा संघर्ष अधिक तीव्र होऊन ऊर्जा पायाभूत सुविधांचे मोठे नुकसान झाल्यास कच्च्या तेलाचा दर प्रति बॅरल $१५० पर्यंत जाण्याचा गंभीर इशारा विश्लेषकांनी दिला आहे.